Przedstawiciele litewskiej i polskiej straży granicznej zakończyli dwuletni wspólny projekt „Wzmocnienie bezpieczeństwa na terenie granicy polsko-litewskiej”. Podczas konferencji kończącej projekt podpisano porozumienie o współpracy, które potwierdza ciągłość rozpoczętych działań.
Podpisane porozumienie przewiduje dalszą współpracę litewskiej i polskiej straży granicznej w celu wzmocnienia bezpieczeństwa na terenach przygranicznych – od wspólnych patroli i wymiany informacji o nielegalnej migracji czy zagrożeniach, po skoordynowane działania w sytuacjach kryzysowych, wspólne szkolenia i stałą łączność między funkcjonariuszami straży granicznej oraz oficerami kontaktowymi obu krajów.
Minister Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej Władysław Kondratowicz podkreślił, że wartość projektu polega nie tylko na nowym sprzęcie i inwestycjach dokonanych w jego ramach, ale także na wzmocnieniu więzi między ludźmi i instytucjami:
„Projekty się kończą, a współpraca powinna być kontynuowana. Takie inicjatywy są kamieniem węgielnym nie tylko dla ochrony granic naszych krajów, ale także dla bezpieczeństwa całej Europy.”
Działania projektowe realizowane w ciągu dwóch lat w znacznym stopniu przyczyniły się do zacieśnienia współpracy między litewską a polską Strażą Graniczną. Przeprowadzono szkolenia z zakresu planowania operacyjnego i reagowania na zagrożenia geopolityczne na granicy, w których wzięło udział 116 funkcjonariuszy, a potencjał instytucjonalny został wzmocniony poprzez zakup nowoczesnego sprzętu: radiowozów, dronów „Anafi USA”, urządzeń do weryfikacji dokumentów, mobilnych skanerów oraz systemów łączności.
Członkini grupy roboczej ds. administracji projektu Neringa Kačinskienė podczas prezentacji wyników projektu podkreśliła, że szczególną uwagę poświęcono wzmacnianiu komunikacji i wzajemnego zaufania:
„W trakcie realizacji projektu staraliśmy się nie tylko zakupić nowy sprzęt i przeszkolić funkcjonariuszy w zakresie jego obsługi, ale przede wszystkim wzmocnić więzi międzyludzkie, budować zaufanie i zdolność do wspólnego działania.”
Zastępca Dowódcy Państwowej Służby Ochrony Granicy Republiki Litewskiej i kierownik projektu Saulius Nekraševičius, mówiąc o znaczeniu projektu, stwierdził, że w dzisiejszych realiach komunikacja stała się głównym narzędziem pozwalającym skuteczniej reagować na zagrożenia:
„Przesmyk Suwalski, w którym działamy, to strategiczna arteria łącząca kraje bałtyckie z Europą Zachodnią. Cieszę się, że mamy formaty, które pozwalają nam działać synchronicznie i z wzajemnym zaufaniem – to owoc długotrwałego partnerstwa.”
Zastępca Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej, pułkownik Marek Sochański, dodał, że rezultaty projektu już zmieniają codzienną służbę funkcjonariuszy:
„Nasza współpraca się wzbogaciła. Dzielimy się informacjami, wspólnie patrolujemy, a co najważniejsze – uczymy się od siebie nawzajem. Takie projekty wzmacniają nasz zespół i naszą granicę.”
Podczas konferencji kończącej projekt zaprezentowano analizę komunikacji w regionie przygranicznym polsko-litewskim oraz rekomendacje przygotowane przez firmę konsultingową Good to know. Współzałożycielka firmy Živilė Navickaitė-Babkin zauważyła, że ścisła współpraca służb granicznych, samorządów, organizacji pozarządowych i mediów buduje odporną i świadomą społeczność na pograniczu:
„Jest to obszar, na który należy zwrócić szczególną uwagę w najbliższej przyszłości.”
W wydarzeniu uczestniczyły była Wiceminister Obrony Narodowej Republiki Litewskiej Orijana Mašalė oraz Zastępczyni Redaktora Naczelnego portalu LRT.lt Aleksandra Ketlerienė, które podkreśliły nie tylko znaczenie utrzymywania stałych kontaktów z mediami, ale również rolę przywództwa wśród funkcjonariuszy:
„Sukces zarządzania kryzysowego jest ściśle związany z przywództwem, ponieważ to liderzy podejmują decyzje w sytuacjach kryzysowych i mogą uspokajać społeczeństwo lub przeciwnie – wzbudzać niepokój,” – zaznaczyła O. Mašalė.
Podczas konferencji odbyły się nie tylko prezentacje wyników projektu i dyskusje, ale również działania praktyczne – uczestnicy planowali komunikację w sytuacjach kryzysowych, brali udział w symulacjach, samodzielnie poszukiwali rozwiązań i opracowywali plany zarządzania kryzysowego, wzmacniając w ten sposób umiejętność skoordynowanego działania w rzeczywistych sytuacjach.
O projekcie
Projekt został uruchomiony 1 lutego 2024 roku. Realizowała go Państwowa służba ochrony granicy Republiki Litewskiej podlegająca Ministerstwu Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej wspólnie z Podlaskim oddziałem straży granicznej.
Celem projektu jest wzmocnienie współpracy instytucjonalnej i zdolności służb granicznych do reagowania na zagrożenia geopolityczne.
Budżet projektu wynosi 999 911,12 EUR, z czego 80% zostało sfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.